Wyniki badania moczu

Wyniki badania moczu pomagają w zdiagnozowaniu chorób układu moczowego, a także dostarczają informacji na temat funkcjonowania innych układów organizmu człowieka.

Pamiętaj! Wyniki badania moczu powinny być interpretowane z uwzględnieniem współwystępująych objawów klinicznych. Umów się na wizytę do lekarza.

Wyniki badania moczu - ogólneWyniki badania moczu obejmują wiele parametrów. Poniżej przedstawiona została interpretacja wyników dla wybranych podstawowych parametrów.
Uwaga! W różnych laboratoriach mogą być przyjęte różne normy dla poszczególnych parametrów. Dlatego poniżej podane opisy należy traktować jedynie jako odniesienie, a w celu ostatecznej interpretacji wyników badań moczu należy udać się do lekarza.

Wyniki badania moczu – ogólne

Objętość moczu

Objętość moczu opisuje ilość moczu, który wydalamy w ciągu doby. Mocz wydalamy w celu usunięcia z organizmu produktów przemiany materii.
Stan prawidłowy to wydalanie 900-1800 ml na dobę.
Stan w którym wydalamy mniejszą ilość moczu to skąpomocz (około 400 ml na dobę) lub bezmocz (poniżej 100 ml na dobę), natomiast stan, w którym wydalamy większą ilość moczu to wielomoz (powyżej 2000 ml na dobę). Stany te mogą wskazywać m.in. na ostrą lub przewlekłą niewydolność funkcji nerek.

Ciężar właściwy moczu

Ciężar właściwy zależny jest od stężenia i rodzaju rozpuszczonych w moczu substancji (tj. m.in. kwasu moczowego, mocznika, glukozy, elektrolitów, białka)
Stan prawidłowy to zazwyczaj wartość z przedziału od 1,015-1,022 g/ml
Wahnięcia ciężaru właściwego w granicach 0.010 g/ml mogą być spowodowane zwiększoną ilością wypijanych płynów. Ciężar właściwy moczu poniżej normy może by spowodowany niewydolnością nerek lub moczówką prostą. Ciężar właściwy powyżej normy zazwyczaj świadczy o obecności w moczu nieprawidłowych substancji (np. białka, glukozy, mannitolu).

Odczyn pH moczu

Odczyn pH moczu określa stężenie jonów wodorowych w analizowanej próbce mozu i dostarcza informacji o wydolności gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu
Stan prawidłowy to zazwyczaj wartość pH w przedziale 5,0-6,0 (lub czasami 4,5-8,0)
Na wartość pH moczu bardzo duży wpływ ma rodzaj spożywanych pokarmów. Spożywanie warzyw i produktów mlecznych powoduje wyższą wartość pH, natomiast spożywanie białka zwierzęcego powoduje niskią wartość pH moczu. Wysokie wartości pH (powyżej 8) mogą świadczyć m.in. o zakażeniu bakteryjnym układu moczowego. Niekie wartości pH (poniżej 5) mogą świadczyć m.in. o kamicy nerkowej.

Białko w moczu

Stan prawidłowy to brak białka w moczu lub ewentualnie wydalanie nie więcj niż 250 mg białka / dobę.
Występowanie białka w moczu nazywamy białkomoczem (lub proteinurią). Białkomocz fizjologiczny może być wynikiem bardzo dużego wysiłku, wysokiej gorączki, hipertermii lub ciąży w 3-cim trymestrze. Białkomocz patologiczny może być objawem wielu chorób w tym również bardzo poważanych (tj. m.in. niewydolnoś serca, cukrzyca, nowotwór).
Kliknij tu – zobacz więcj informacji nt. białko w moczu.

Glukoza w moczu

Glukoza to monosacharyd czyli cukier prosty.
Stan prawidłowy to brak glukozy w moczu.
Występowanie glukozy w moczu nazywamy glukozurią. Glukozuria może być spowodowana m.in. cukrzycą lub upośledzeniem nerek.

Ciała ketonowe w moczu

Ciała ketonowe to grupa organicznych związków chemicznych (np. aceton, kwas acetylooctowy, kwas beta-hydroksymasłowy), które są pośrednimi produktami przemiany tłuszczów.
Stan prawidłowy to brak ciał ketonowych w moczu.
Występowanie ciał ketonowych w moczu może świadczyć m.in. o niewyrównanej cukrzycy, nadużywaniu alkoholu, a także głodzeniu.

Bilirubina w moczu

Bilirubina to pomarańczowoczerwony barwnik żółciowy ssaków. Jest ona końcowym produktem przemiany barwnika krwi uwolnionego z hemoglobiny.
Stan prawidłowy to brak bilirubiny w moczu.
Występowanie bilirubiny w moczu może świadczyć o żółtaczce hemolitycznej lub mechanicznej, a także jest jednym z podstawowych objawów wirusowego zapalenia wątroby.

Urobilinogen w moczu

Urobilinogen to organiczny związek chemiczny, pochodna bilirubiny, powstająca w jelicie w skutek działania bakterii.
Stan prawidłowy to wydalanie w moczu nie więcj niż 1 mg urobilinogenu na dobę (czasami podaje się przedział od 0 do 4 mg na dobę)
Zwiększone stężenie urobilinogenu może świadczyć m.in. o upośledzeniu funkcji wątroby (np. wirusowym zapaleniu lub marskości wątroby) lub żółtaczce.

Azotyny w moczu

Stan prawidłowy to brak azotynów w moczu.
Występowanie azotynów w moczu może świadczyć o infekcji układu moczowego, np. wywołanej przez bakterie Escherichia coli.

Erytrocyty w moczu

Erytrocyty to krwinki czerwone. Erytrocyty odpowiadają za transport tlenu.
Stan prawidłowy to obecność do 3-4 erytrocytów w polu widzenia (wpw).
Obecność więcej niż 4 erytrocytów w polu wiedzenia nazywamy krwinkomoczem lub, jeśli mocz zaczyna zabarwiać się na czerwono, krwiomoczem. Najczęstsze przyczyny krwinkomoczu to infekcje układu moczowego, kamienica nerkowa oraz nowotwory. Jednak do prawidłowej interpretacji przyczyn krwinkomoczu niezbędna jest głębsza diagnostyka oparta o wygląd erytrocytów oraz dane z wywiadu lekarskiego. Krwiomocz może być też spowodowany urazem dróg moczowych lub domieszką krwi miesiączkowej.

Leukocyty w moczu

Leukocyty to krwinki białe. Leukocyty są odpowiedzialne za odporność organizmu, a w szczególności za ochronę organizmu przed przed wirusami i bakteriami.
Stan prawidłowy, to obecność do 5 leukocytów w polu widzenia (wpw).
Najczęstsza przyczyna podwyższonej ilości leukocytów w moczu to ostry lub przewlekły stan zapalny układu moczowego. Możliwe inne przyczyny nieprawidłowej ilości leukocytów w moczu to m.in: choroba nerek, stosowanie niektórych leków, toksyny, duży wysiłek fizyczny, odwodnienie, przewlekła niewydolność krążenia, a nawet nowotwory.

Wyniki badania moczu – posiew

Bakterie w moczu

Stan prawidłowy to brak obecności bakterii w moczu (tzw. mocz jałowy)
Stan, gdy wykryto bakterie w moczu, nazywany jest bakteriomoczem (bakteriurią). Występowanie w moczu bakterii w odpowiednim stężeniu jest równoznaczne z rozpoznaniem zakażenia układu moczowego. Najczęstszym powodem zakażenia są bakterie Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa lub Klebsiella. W przypadku wykrycia bakterii w moczu konieczne jest wykonanie bakteriogramu, czyli ustalenie gatunków bakterii oraz określenie na działanie jakich antybiotyków bakterie te są wrażliwe.

Wyniki badania moczu - lekarzPamiętaj! Wyniki badania moczu zawsze powinien interpretować lekarz, który także może dokładnie zbadać chorego i zebrać pełen wywiad medyczny.